فاصله است . در شهر قرطبه نيز چاههاى آب پاكيزه و گوارا و خنك وجود دارد كه در تابستان از آن چاهها آب بسيار سرد و خنك مىنوشند . « 1 » عبد الرحمن الناصر ( عبد الرحمن سوم ) كه از سال 300 - 350 ق / 912 - 961 م بر اندلس فرمانروايى كرد ، به عمران و آبادانى بسيار علاقه‌مند بود . قرطبه در زمان او به اوج عظمت و شگفتگى خود رسيده و از نظر زيبايى و شكوه ، بر بغداد ، پايتخت خلافت مشرق ، برترى يافته بود . عبد الرحمن در كنار قصر الزهراء كه مقر پادشاه بود ، قصر جديدى بنا نهاد و آن را دار الروضه ناميد . براى اين قصر از سر كوه آب كشيد و مهندسان و بنايان را از هر سو فراخواند و در بيرون شهر قرطبه باغها و بستانسراهاى بزرگ پديد آورد و از روى پلهاى زيبا از سر كوه آب به آنها جارى ساخت ؛ ولى باز هم با آن همه مساجد و مدارس و كليساها و خانه‌ها و كوچه‌ها و خيابانها و با آنكه پانصد هزار سكنه را در خود جاى داده بود ، جوابگوى نيازهاى چنان كشورى نبود و همواره ايجاب مىكرد كه بر بناهاى بزرگ و كاخها و ميدانهاى پهناور آن افزوده شود . « 2 » عبد الرحمن ناصر نخست در كنار شهر قرطبه محلهء بزرگى براى سرايهاى خلافت در نظر گرفت و مدينة الزهراء را در آن بنا نهاد . گفته‌اند كه عبد الرحمن را كنيزى سوگلى بود به نام زهرا و اين كنيز او را الهام كرد كه آن شهرك بزرگ را بسازد ؛ زيرا يكى از زنان خليفه مرده بود و مالى فراوان بر جاى نهاده بود . عبد الرحمن فرمان داد كه آن مال را فديه اسيران مسلمان سازند ، ولى اسيرى كه به فديه آزاد شود نيافتند . در اين هنگام زهرا گفت با آن مال شهركى بنا كنند و آن را مدينة الزهراء بنامند ؛ ولى به نظر مىرسد كه عبد الرحمن را عوامل ديگرى به بناى مدينة الزهراء واداشته باشد و آن ، علاقه و اشتياق وى به نشان دادن عظمت دولتش بوده است . « 3 » سرانجام در اول محرم 325 / نوامبر 946 ، مدينة الزهراء در شمال غربى قرطبه در فاصلهء پنج يا شش ميلى آن بر دامنهء كوهى به نام جبل العروس پىافكنده شد . « 4 » عبد الرحمن ناصر و پسر و وليعهد خود ، حكم ، را متصدى نظارت بر بناى شهر جديد قرار

--> ( 1 ) . مختصر كتاب البلدان ؛ ص 88 . ( 2 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 428 - 429 . ( 3 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 429 . ( 4 ) . صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 107 و نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 575 .